Alkohol a nurkowanie
 HU dr n. med.Hubert Urbańczyk
instruktor nurkowania

Alkohol – jedyna poza wodą substancja, która wchłania się do krwi praktycznie na całej długości przewodu pokarmowego. Alkohol działa na ośrodkowy układ nerwowy, powodując odczuwanie przyjemności. Mamy mniejsze zahamowania w wyrażaniu swoich uczuć, łatwiej nawiązujemy relacje międzyludzkie... Na każdego alkohol działa inaczej, może wywoływać nadmierną senność, ale także agresję. Obniża krytycyzm wobec własnego zachowania, dlatego ktoś na ogół zdrowo myślący wsiada do samochodu po alkoholu lub na tzw. „kacu". Nie jest to na pewno substancja obojętna dla zdrowia.

Zacznijmy od nazwy. Etymolodzy nie są w pełni zgodni, jednak najprawdopodobniej nazwa „alkohol" pochodzi z języka arabskiego. „AlGhul" znaczy „zły duch". Dlaczego zły? Przeanalizujmy działanie alkoholu na ludzki organizm. Metabolizowanie alkoholu odbywa się głównie w wątrobie. Uczestniczą w nim przede wszystkim dwa enzymy: dehydrogenaza alkoholowa, która przekształca alkohol do aldehydu oraz dehydrogenaza aldehydowa, która następnie przekształca tenże aldehyd do kwasu octowego. Do reakcji tych organizm potrzebuje jeszcze cząstki określanej jako NAD+, która zostaje przekształcona do NADH. Reakcję możemy opisać równaniem: CH3CH2OH+NAD+CH3CHO+NADH+H+

Nie wdając się w dalsze szczegóły metaboliczne, powiedzmy tylko, że w zmożone odtwarzanie NAD+, konieczne dla metabolizowania alkoholu, jest procesem bardzo obciążającym wątrobę. Właśnie tzw. „francuski model picia", czyli codziennie niewielka ilość alkoholu (lampka wina do obiadu, ale to może być również piwo czy drink przed snem, nie ma to znaczenia, istotna jest częstotliwość –codziennie lub prawie codziennie), jest najbardziej szkodliwy dla wątroby i prowadzi do jej marskości.

Alkohol jednak działa nie tylko na wątrobę, trzeba pamiętać, że jest on wybiórczą neurotoksyną i jako taki może powodować nieodwracalne skutki w ośrodkowym układzie nerwowym znacznie wcześniej niż uszkodzi nam wątrobę. Aldehyd octowy, który powstaje w powyższej reakcji jest 10 razy bardziej toksyczny dla organizmu niż alkohol etylowy. Dopiero kwas octowy, będący produktem reakcji utleniania aldehydu, jest dla naszego organizmu „przyjazny" i ulega spaleniu w cyklu kwasów trójkarboksylowych (cyklu Krebsa). Wracając do dehydrogenazy alkoholowej. Poziom tego enzymu w komórkach wątroby odpowiada za tzw. mocną głowę. Im wyższe stężenie, tym alkohol jest szybciej przetwarzany na aldehyd i człowiek w mniejszym stopniu odczuwa efekt upojenia. Ale każdy kij ma dwa końce. Skoro aldehyd jest 10 razy bardziej toksyczny, to osoby „z mocną głową" są znacznie bardziej narażone na negatywne skutki zdrowotne jego spożycia, zarówno te widoczne (kac), jak i te trudniejsze do zaobserwowania. A ile razy słyszeliśmy „wczoraj wypiłem, ale ja mam mocną głowę, nic mi nie będzie, mogę nurkować"?

Dla nurka głównym zagrożeniem powodowanym przez alkohol jest odwodnienie. Jaki jest mechanizm odwodnienia poalkoholowego? Wydaje się, iż występuje tu kilka niezależnych procesów. Po pierwsze – działanie alkoholu na przysadkę mózgową. Przysadka jest czymś w rodzaju „sterownika hormonalnego" w organizmie. Już nawet niewielka ilość alkoholu może doprowadzić do nieprawidłowego działania tego sterownika, co powoduje zwiększenie wydzielania wazopresyny i w konsekwencji wzmożone wydzielanie wody z ustroju. Po drugie – cząsteczki zarówno alkoholu, jak i aldehydu posiadają zdolność wiązania wody tak, że część wody, która znajduje się w naszym organizmie staje się dla niego niedostępna – jest już „związana" z alkoholem lub aldehydem. Odwodnienie jest natomiast jednym z największych czynników ryzyka wystąpienia DCSu. Ponieważ nie jesteśmy w stanie określić, jaka ilość alkoholu spowoduje zaburzenia w gospodarce hormonalnej oraz na jak długo po wypiciu alkoholu, a wiemy, że objawy DCSu mogą wystąpić nawet wiele godzin po nurkowaniu, rekomendowałbym przyjęcie zasady, by powstrzymać się przed spożywaniem alkoholu na 48 (a już na pewno na 24) godzin przed i po nurkowaniu.

Darowizna na rzecz Safe Water Association

Kwota: PLN

Płatności obsługuje dotpay.pl

Bezpieczna Hańcza 1%

opp1proc