Wypadki w nurkowaniu zdarzają się bardzo rzadko i dlatego bardzo często bagatelizujemy możliwość ich wystąpienia do czasu rzeczywistego zdarzenia. Niezależnie od małego prawdopodobieństwa wystąpienia wypadku bardzo dobrze jest się przygotować na taka sytuację. Mamy tu trzy etapy gotowości:
1/ sprzętową
2/ szkoleniowy
3/ informacyjny

W tym artykule postaram się opisać z jakich elementów powinien się składać prawidłowy plan alarmowy.

Kto jest odpowiedzialny za  przygotowanie takiego planu?
Bardzo często słyszę: „przecież my nurkujemy rekreacyjnie i tylko dla siebie, więc nie jest nam potrzebny żaden plan awaryjny”. Nie jest to niestety prawda. Jeżeli korzystasz tylko z baz nurkowych, które mają zaplecze sprzętowe i gotowe procedury ewakuacji to oczywiście nie potrzebujesz takiego planu, ale jeżeli jeździsz w miejsca, gdzie nie ma żadnej infrastruktury, wtedy będziesz musiał sam przygotować się na sytuacje awaryjne. Nie jest to oczywiście obowiązek, ale zdrowy rozsądek podpowiada, że kiedy już wystąpi sytuacja awaryjna dobrze mieć przygotowany jakiś plan działania. Jeżeli korzystamy z bazy nurkowej, to do jej obsługi należy odpowiedzialność za przygotowanie takiego planu. My w takiej sytuacji możemy ograniczyć się do zapoznania z planem alarmowym.

Jakie elementy musi zawierać plan alarmowy?
1/ Telefony do: najbliższego szpitala, straży pożarnej lub innej służby odpowiedzialnej za ratownictwo wodne (na morzu służby SAR), sieci alarmowej dla nurków DAN. Oprócz samych numerów dobrze jest opisać procedurę ich używania. Jeżeli mamy do czynienia z wypadkiem nurkowym na terenie Polski, procedura może wyglądać w sposób następujący:

a/ Telefon do najbliższego szpitala
•    imię i nazwisko
•    telefon z którego dzwonię i pod którym będę osiągalny
•    co się stało: „wypadek nurkowy”
•    ilu jest poszkodowanych: np. 1, 2, 3
•    w jakim poszkodowany jest stanie: oddycha/nie oddycha, przytomny nieprzytomny, inne objawy
•    jaka pomoc jest udzielana: np. CPR, podano tlen
•    gdzie się znajdujesz: dokładny adres i sposób dojazdu

b/ Powiadomienie DAN Polska/KOMH
•    co się stało: „wypadek nurkowy”
•    ilu jest poszkodowanych: 1, 2, 3
•    w jakim poszkodowany jest stanie: oddycha/nie oddycha, przytomny nieprzytomny, jakie są objawy
•    jaka pomoc jest udzielana: CPR, podano tlen
•    gdzie poszkodowany zostanie przetransportowany: adres i numer do szpitala

W sytuacji kiedy nurkujemy np. na morzu z łodzi, dobrze jest dowiedzieć się o numer do morskich służb ratowniczych (SAR), które mogą pomóc nam w szybkim transporcie poszkodowanego na brzeg. Morskie procedury wzywania pomocy najczęściej realizuje się poprzez komunikację radiową na kanale alarmowym.

2/ Procedury udzielenia pomocy
W przypadku stwierdzenia wypadku nurkowego na początku zawsze zabezpieczamy (upewniamy się, że jest, a jeżeli nie ma próbujemy przywrócić) ABC oraz udzielamy pierwszej pomocy tlenowej. Im wcześniej podamy tlen, tym mniejsze niebezpieczeństwo powstania trwałych następstw urazu w organizmie. Dlatego tak ważne jest, aby sprzęt tlenowy dostępny był na miejscu nurkowym, a także żeby był przygotowany do pracy. Pamiętajcie, że tutaj czas liczony jest w sekundach i minutach, a nie godzinach, dlatego Wasz zestaw tlenowy powinien znajdować się w miejscu gdzie nurkujecie (np. na łodzi), a nie w bazie!

a/ zabezpiecz ABC (drożność dróg oddechowych, oddech i krążenie)
b/ nie oddycha prawidłowo
•    zawiadom pogotowie
•    podaj 5 ratowniczych oddechów
•    kontynuuj CPR w stosunku 30 uciśnięć na 2 wdechy
c/ oddycha prawidłowo  
•    przynieś zestaw tlenowy: zestaw znajduje się w …….
•    połóż poszkodowanego (proste kończyny)
•    podaj tlen przez zawór na żądanie
•    jeżeli jest przytomny i może przełykać podaj poszkodowanemu niegazowaną wodę (1 litr)
d/ przeprowadź wywiad (zapisz odpowiedzi)
•    na co się aktualnie skarży
•    jak przebiegało nurkowane: głębokość, czas, które nurkowanie z kolei, nietypowe sytuacje podczas nurkowania
e/ zapewnij komfort cieplny poszkodowanemu (koc termiczny)
f/ zabezpiecz komputer nurka
g/ stale monitoruj stan poszkodowanego nurka

3/ Przygotowanie transportu poszkodowanego

a/ wysłać osobę na skrzyżowanie/ wjazd do ośrodka, żeby mogła pokierować karetkę
b/ zabezpieczyć butle z tlenem

4/ Informacje dotyczące miejsca przebywania i dojazdu i transportu
Zapewnią one to, że pogotowie będzie w stanie szybko zlokalizować miejsce, w którym jesteście. My nurkowie, czeto posługujemy się nazwami jeziora, a nie miejscowości dlatego dobrze jest upewnić się w jakim miejscu dokładnie nurkujemy. Jakie informacje musimy przygotować:

a/ dokładny adres miejsca, w którym przebywasz
b/ sposób dojazdu (od której drogi się skręca, punkty charakterystyczne)

W lżejszych stanach często sami będziemy chcieli przetransportować poszkodowanego do najbliższego szpitala. Należy jednak pamiętać o tym, że decyzja czy samemu transportować poszkodowanego powinna być skonsultowana z wykwalifikowanym personelem medycznym. W takiej sytuacji:  

a/ upewnij się, że zabrałeś ze sobą zestaw tlenowy i dodatkowe butle
b/przygotuj poszkodowanemu miejsce leżące w samochodzie (najlepsze do tego są samochody kombi)
c/ skorzystaj z przygotowanej wcześniej mapki dojazdu do szpitala

Jak przygotować plan alarmowy?
Przygotowując plan możemy skorzystać z Internetu, który zapewni nam wszystkie informacje od ręki. Przeglądarka internetowa pozwoli nam szybko znaleźć dokładny adres naszego ośrodka, najbliższego szpitala i wiele innych pomocnych informacji. Dobrze jest następnie upewnić się czy podane numery są aktualne i działają.
Przygotowanie dobrego planu alarmowego może nam zająć trochę czasu, jednak pamiętajmy, że to jest czas który w sytuacji awaryjnej może uratować komuś życie lub zdrowie. Dlatego przygotowanie plan powinien być maksymalnie staranny i aktualny, a także dopasowany do aktualnych warunków. Natomiast, jeżeli nurkujemy z bazy te pięć minut spędzone na zapoznanie się z ich planem awaryjnym może zdecydowanie przyspieszyć nasze działanie, kiedy wypadek rzeczywiście wystąpi.


MICHAŁ KOSUT
PADI Course Director

www.kursyinstruktorskie.pl